San Mark ifakkarna li Ġesù jinsab fi triqtu lejn Ġerusalemm fejn se jiġi maqtul minn dawk li kienu “għonja”  fis-setgħa politika, fis-setgħa reliġjuża u fis-setgħa tal-flus. Wara li kellimna dwar il-“barka” ta’ Alla liż-żgħar, l-Evanġelju issa jagħtina katekeżi qawwija dwar l-atteġġjament tagħna lejn il-ġid ta’ l-art (Ara wkoll l-Ewwel Qari).

1. “X’għandi nagħmel biex nikseb il-ħajja ta’ dejjem?”

Mar fuqu wieħed jgħaġġel. “L-għani” ta’ l-Evanġelju ta’ San Mark, la għandu isem u lanqas età. Hekk, kull wieħed u waħda minna jista’ jqiegħed lilu nnifsu flok dan “il-għani”. San Mark jgħidilna li “mar jgħaġġel, niżel għarkobbtejh quddiemu”, u staqsa lill-Imgħallem dwar l-akbar wirt, “il-ħajja ta’ dejjem”.

Hemm differenza bejn l-atteġġjament ta’ dan l-għani u dak tal-mara li kienet tbati bit-tnixxija tad-demm (Mk 5,27). L-għani jħossu ħieles, ħajtu f’idejh, moħħu mistrieħ, u għalhekk ma jistħix iwaqqaf lill-Imgħallem biex jistaqsih. Iżda, fid-dawl ta’ l-Ewwel Qari tal-lum, ma ndumux ma nintebħu li, b’danakollu, l-għani ma  kien “għaref” xejn. Il-laqgħa ma’ Ġesù ħawditu għax poġġietu f’salib it-toroq u ma kellux il-ħila jagħmel l-għażla t-tajba. 

“Inti l-kmandamenti tafhom”. Il-lista tal-kmandamenti kollha li tah Ġesù għandhom x’jaqsmu mal-ġustizzja soċjali : “La toqtolx, la tiżnix, la tisraqx, la tixhedx fil-falz, la tiħux bil-qerq dak li hu ta’ ħaddieħor, weġġaħ ’il missierek u ’l ommok” . Ġesù ma semma l-ebda kmandament li għandu x’jaqsam ma’ Alla. L-attenzjoni tefagħha biss fuq l-imġiba ġusta soċjali: ir-rispett lejn il-ħajja, lejn il-proprjetà u l-ġid tal-oħrajn, u lejn il-ġenituri. Alla ma jitlob xejn għalih; imma dak li nagħmlu mal-bnedmin iqisu bħala li nkunu qegħdin nagħmluh miegħu, fit-tajjeb u fil-ħażin (ara Mt 25, 40).

Il-kmandament “la tiħux bil-qerq dak li hu ta’ ħaddieħor“  jgħaqqdu d-Disa’ u l-Għaxar Kmandament flimkien, twissijjiet li nsibu fil-Ktieb tal-Eżodu u tad-Dewteronomju, dwar id-dellitti kontra l-proprjetà ta’ ħaddieħor: “Jekk jiżżewweġ mara oħra, m’għandux inaqqsilha minn ikilha, ilbiesha, jew id-dritt tagħha ta’ mara miżżewġa” (Eż 21,10); u fid-Dewteronomju 24,14 : “La żżomx il-ħlas tal-miskin u l-fqir, sew jekk ikun wieħed minn ħutek, u sew jekk ikun wieħed mill-barranin” (Dt 24,14). Is-sinjur ma jistax jistagħna minn fuq dahar il-fqir.

It-tweġiba tar-raġel għani tissorprendina: “Mgħallem, jiena dan kollu ili nħarsu minn żgħożiti” . Ir-raġel kien iqis lilu nnifsu bħala “bniedem ġust” f’dak li għandu x’jaqsam mal-Liġi u mar-reliġjon. Għalkemm kien għani, kien ċert li ma wettaq l-ebda inġustizzja. Anzi, l-għana tiegħu kien iqisha barka ta’ Alla, kienet tagħmlu privileġġjat quddiem l-oħrajn, u ħaseb li b’daqshekk “kellu d-dritt” li jsir dixxiplu u jkollu b’wirt il-ħajja ta’ dejjem - ma kienx hemm bżonn tagħmel xejn aktar.

L-Imgħallem urieh li, biex jibqa’ miegħu, irid jidħol f’mixja li hi itqal minn dik li teżiġi l-Liġi.  Ġesù jurih li mhux biżżejjed li wieħed ma jkun għamel xejn ħażin  jew li ma jkun seraq lil ħadd bil-qliegħ tal-flus. Ġesù ġie fid-dinja bi proġett ċar, li hu kien isejjaħlu “is-Saltna ta’ Alla”. Din is-Saltna ssib il-milja tagħha fil-Ġenna, imma trid tinbena hawn fl-art. Lil min irid jimxi warajh Ġesù jsejjaħlu biex jieħu sehem mill-proġett ta’ ħajtu, u jimxi t-triq kollha tiegħu.  

2. “Mur, bigħ li għandek, agħtih lill-fqar”.

 “Ħaġa waħda tonqsok: mur, bigħ li għandek, agħtih lill-fqar, u jkollok teżor fis-sema, imbagħad ejja u imxi warajja.”. Hawn jinsab dak li hu ġdid fil-ħajja nisranija. L-għani kien jenħtieġlu jbigħ kull ma kellu, f’ġenerosità li lesta tagħti kollox quddiem il-ħtiġijiet tal-oħrajn. F’dan il-kliem ta’ Ġesù, insibu livell ġdid ta’ ġustizzja soċjali: Din ma tiġix billi wieħed joqgħod jikkalkula “kemm għandu jagħti”, imma “kemm għandu jħenn”  għal min ma għandu xejn. Il-ġustizzja titkejjel minn kemm nieqfu mal-fqar fil-bżonnijiet tagħhom (ara Mt 25,31-46).  

“Ir-raġel qarras wiċċu u telaq b’qalbu sewda“. L-istorja tiegħu hija storja ta’ dixxipulat li sfaxxa. Issa San Mark jikxef il-karti u jagħtina tagħrif importanti dwar dan ir-raġel: jgħidilna li tfixkel quddiem il-proposta ta’ Ġesù“għaliex kellu bosta ġid” . Fil-fehma tal-għani, il-ġid  kien barka ta’ Alla; fil-fehma tal-Evanġelju, il-ġid għandu s-setgħa li jwebbes il-qalb tal-bniedem. Aktar ma jkollok, aktar trid. 

Alla ma taniex il-ġid biex jagħlaqna fina nfusna, imma biex naqsmuh ma’ min m’għandux. Dan ir-raġel għani stenna li Ġesù se jserraħlu rasu billi jippermettilu jimxi warajh u fl-istess ħin iħallih igawdi l-ġid li kellu. Il-proposta ta’ Ġesù ma tlaqlaqx: “Bigħ li għandek u agħtih lill-fqar”.

 “Kemm hi iebsa għall-għonja li jidħlu fis-Saltna ta’ Alla!” Hawn insibu t-tagħlim dwar “it-tifsira u l-iskop tal-ġid” mill-perspettiva tal-Evanġelju. Meta l-ġid ma jservix għall-bżonnijiet tal-bnedmin, isir “ġid maħmuġ“ u ma jibqax sinjal tas-Saltna imma tad-dnub.

Ma għandna qatt inċekknu l-kuntrast li jagħmel Ġesù bejn il-ġemel u t-toqba tal-labbra. Anzi, l-esaġerazzjoni turi biċ-ċar id-diffikultà kbira li jsibu biex isalvaw dawk li għandhom ħafna ġid u jżommuh għalihom biss. B’kuntrast ma’ dan ir-raġel għani, lejn it-tmiem tal-mixja mal-Evanġelju ta’ San Mark, se niltaqgħu ma’ waħda armla fqira, li Ġesù wrieha bħala mudell, għax “fil-faqar tagħha, tefgħet kull ma kellha, dak kollu li kellha biex tgħix” (Mk 12,44).  

Dak li qal Ġesù beżża’ wkoll lid-dixxipli: “Mela min jista’ jsalva?”  Ġesù weġibhom: “Għall-bnedmin dan ma jistax ikun, imma għal Alla iva; għax għal Alla kollox jista’ jkun”. L-iżball tal-għani kien li ħaseb li jista’ jsalva bil-ħila tiegħu nnifsu; meta ġie iffaċċjat bir-radikaliżmu tal-Evanġelju qabad u telaq. Kieku tefa’ l-fiduċja tiegħu fuq Ġesù u baqa’ miegħu bħalma għamlu l-appostli (“Għand min immorru? Inti għandek il-kliem tal-ħajja ta’ dejjem”), dak li ma kienx possibbli għalih kien isir possibbli bil-qawwa ta’ Alla..

3. “Aħna ħallejna kollox u ġejna warajk”.

Pietru, jitkellem f’isem id-dixxipli l-oħra, u jgħid x’għamlu hu u sħabu biex jibqgħu ma’ Ġesù. Ħallew id-dar, il-familja, il-ġid u telqu warajh. Minkejja n-nuqqasijiet tagħhom kienu “għaqlin” aktar mill-għani: “Dan il-għerf qistu aqwa mix-xettri u t-tronijiet, u ntbaħt li l-għana m’hu xejn ħdejh”  (L-Ewwel Qari).

Lid-dixxipli li minħabba fih u l-Bxara t-Tajba jħallu ’l ommhom jew ’il missierhom jew ’l uliedhom, jew għelieqi”, Ġesu’ jiggarantixxi, minn din id-dinja stess, li jibdew jieħdu sehem minn soċjetà ġdida. Din is-soċjetà għandha bħala valuri l-valuri tal-Bxara t-Tajba, dawk tal-fraternità u tal-qsim tal-ġid, solidarjetà u attenzjoni lejn il-bżonnijiet ta’ l-oħrajn. Fiha, Alla hu l-uniku missier u l-bnedmin ilkoll aħwa. Fost il-ħlas Ġesù jsemmi aħwa u ommijiet, imma ma jsemmix missirijiet. Il-Missier huwa Wieħed, u jagħmilna lkoll aħwa.

B’danakollu, din is-soċjetà l-ġdida se tiġi mhedda minn dawk li moħħhom biss fl-għana u fil-flus, minn kultura konsumista u individwalista.. Fost il-wegħdiet tiegħu Ġesù ma jħallix barra l-“persekuzzjonijiet”. Se jkun hemm dejjem min ma jilqax lill-Imgħallem Ġesù bħalma ma laqgħux dan l-għani. Imma Ġesù jibqa’ miexi mal-Komunità ta’ dawk li ma jiġux milqugħa minħabba fih u minħabba l-Evanġelju. Fl-aħħar mill-aħħar, tagħhom se tkun “il-ħajja ta’ dejjem fiż-żmien li ġej”.

It-tweġiba ta’ Ġesù ma tgħoddx biss għall-grupp ta’ Pietru, iżda wkoll għal kull min irid jimxi warajh bix-xiehda tal-fidi u jagħti ruħu għax-xandir tal-messaġġ tiegħu.

L-Evanġelju għal ħajjitna llum.

1. Kull wieħed u waħda minna għandu jqiegħed lilu nnifsu flok l-għani tal-Evanġelju. Għandu jħalli l-ħarsa ta’ Ġesù taqa’ fuqu u jara x’irid jgħidlu. Lill-għani Ġesù qallu:  “Ħaġa waħda tonqsok: mur, bigħ li għandek, agħtih lill-fqar, u jkollok teżor fis-sema, imbagħad ejja u imxi warajja.”.  Meta Ġesù jħares lejna u jara l-istil ta’ ħajja li qed ngħixu, lilna x’qed jgħidilna biex inħallu?  U x’qed jgħidilna biex nagħmlu?

M’hemmx tweġiba waħda għal kulħadd, imma kull wieħed u waħda minna jrid iwieġeb skond l-istat u s-sejħa tiegħu jew tagħha.

2. L-istorja tal-għani kienet storja ta’ dixxipulat li sfaxxa fix-xejn, “għaliex kellu bosta ġid.” Il-flus għandhom ħabta jsiru idoli u jieħdu post Alla, għax iġegħluk taħseb li bihom tista’ tagħmel kollox u li trid. Anki d-dixxipli kienu jemmnu li s-soluzjoni tal-problemi tal-poplu kienet tinsab fil-flus. Fil-fatt, fl-okkażjoni tal-miraklu tat-tkattir tal-ħobż, kienu qalu lil Ġesù:”U aħna se mmoru nixtru b’mitejn dinar ħobż biex nagħtuhom x’jieklu?” (Mk 6,37).

L-Iskrittura tgħallimna li r-regħba għall-flus hija “l-għerq ta’ kull ħażen” (ara 1 Tim 6,6-19), kif naraw madwarna kuljum. U hemm ġid li ma tistax tixrih bil-flus: ma tistax tixtri l-imħabba, ma tistax tixtri l-għaqal (ara l-Ewwel Qari tal-lum). Għalhekk, għal Ġesù, ir-regħba għall-flus, hija ġenn.   

Ġesù jwissina li bil-flus ma tistax tixtri s-Saltna ta’ Alla. Il-għani rgħib diffiċli jidħol fis-Saltna, jekk ma jkunx lest li jaqsam ġidu mal-fqar. Min-naħa l-oħra, l-għani “jsalva”, meta bi flusu jfittex li “jagħmel teżor fis-sema”, jiġifieri jaqsam ġidu ma’ min m’għandux, mhux biss jagħti karità, imma wkoll iħallas it-taxxi, joħloq ix-xogħol, iħallas paga ġusta, jinvesti f’pajjiżi fqar. Kulħadd ifittex il-mod u t-triq li jurih Ġesù.

3. L-Evanġelju għandu twissija wkoll għal dawk li fi kliem Pietru “telqu kollox u mxew warajh”. Dan m’għandu qatt jimlielhom rashom. Għalkemm Ġesù jistenna l-“iva’ tagħna, ma jkollniex il-ħila li nqegħduha fil-prattika mingħajr il-qawwa tal-Ispirtu tiegħu fina. Għalhekk għandna nżommu lilna nfusna attenti għall-Kelma tiegħu, biex inħallu lilu jmexxina u ma nistrieħu qatt fuqna nfusna. Inkella lilna wkoll jiġrilna bħalma ġralu Pietru meta ċaħad lil Ġesù.