L-Evanġelju tal-lum ikompli fejn ħallejna l-Ħadd li għadda.. Is-silta tinqasam f’żewġ partijiet, li għall-ewwel jidhru li m’għandhomx x’jaqsmu: il-kundanna tal-Kittieba u l-eżempju ta’ waħda armla fqira. L-Evanġelju ta’ San Mark iqegħedhom flimkien biex joħloq kuntrast, u t-tagħlima ta’ Ġesù toħroġ  aktar ċara.

Il-kuntrast bejn l-armla  u l-għorrief hu xi ħaġa li twaħħxek. L-għorrief jiddandnu, iriduha ta' “teoloġi”, arroganti, għonja u jisirqu lil min m'għandux; il-mara hi armla, bla protezzjoni ta’ ħadd, tgħix il-fidi tal-fqar, għal għajnejn il-kbarat qisha ma teżistix u, fuq kollox jeħdulha l-ftit li għandha. Għal Ġesù l-għemil tal-għorrief se jieħu kundanna iebsa; filwaqt li l-armla fqira, bil-ġest tagħha, hija l-unika ħaġa tajba  u ta' min ifaħħarha li hu seta’ jara f'Ġerusalemm.

Għall-Evanġelju ta’ San Mark, din hi l-aħħar tagħlima ta’ Ġesù qabel it-tluq definittiv tiegħu mit-Tempju ta’ Ġerusalemm.

 

1. “Iftħu għajnejkom mill-Kittieba.”

Mill-bidu tal-Evanġelju,  San Mark jgħidilna li l-poplu kien skopra li t-tagħlim ta' Ġesù kien differenti minn dak tal-Kittieba (Mk 1,22). Imma issa kienet waslet is-siegħa tal-kundanna tagħhom. Ġesu’ jwissi lid-dixxipli jiftħu għajnejhom minn dan it-tip ta’ mexxejja:

- “li jħobbu jduru mat-toroq bi lbiesi twal”. F’Jum is-Sibt il-Kittieba kienu jilbsu lbies speċjali biex juru  li huma differenti mill-poplu. Kienu jippretendu li huma aktar awtentiċi, u dan kien jagħtihom prestiġju biex ikunu jistgħu jimponu ruħhom fuq in-nies “komuni”.

- “jixtiequ min isellmilhom fil-pjazez”. Riedu jidhru importanti, magħrufin għall-għerf tagħhom,  jistħoqqilhom rispett u, fuq kollox, ubbidjenza, sottomissjoni.

- “fis-sinagogi joqogħdu fis-siġġijiet ta' quddiem”. Fis-sinagoga kienu jieħdu posthom quddiem is-senduq fejn kien jitqiegħdu l-Kotba Mqaddsa. Huma kienu “l-gwardjani” tal-Kelma ta’ Alla. Kienu jkunu quddiem l-oħrajn biex jarawhom u kulħadd kien iqishom bħala l-għalliema esperti tal-Kelma.

- “u joqogħdu fil-postijiet ewlenin fil-pranzijiet”, fil-post tal-unur fejn kien ikun hemm il-mistiedna speċjali tal-festa. 

Fuq kollox,Ġesù jwissi lid-dixxipli dwar l-ipokrisija tal-Kittieba u tal-Fariżej, li “jberbqu ġid ir-romol, u għal wiċċ in-nies idumu ħafna jitolbu.”  Huma kienu “l-esperti”, mhux biss fil-Bibbja imma wkoll fil-liġijiet tal-pajjiż; setgħu jdawruhom kif jaqblilhom, u hekk ikollhom vantaġġ fuq dawk li l-liġi ma tipproteġġihomx.

F’isem ir-reliġjon il-Kittieba kienu jnaqqru l-ftit li l-fqar kien ikollhom. Flok jipproteġuhom, kif kienu fid-dmir li jagħmlu, kienu jippretendu ħlas minn għandhom, u jekk jonqsu li jħallsu, kienu jeħdulhom ġidhom kollu. Għalhekk Ġesù jtemm l-akkużi tiegħu, billi jgħid lid-dixxipli: “Dawn jieħdu kundanna aktar iebsa.”

 

2. “Fil-faqar tagħha, tefgħet kull ma kellha, dak kollu li kellha biex tgħix.”

Il-Kittieba kienu meqjusin bħala l-interpreti uffiċċjali ta’ l-Iskrittura. Lejhom il-poplu kien iħares biex jagħraf ir-rieda ta’ Alla. Ġesù malajr idawwar l-attenzjoni tad-dixxipli tiegħu band’oħra. Lilhom, u lilna, jgħallimhom fejn għandhom ifittxu r-rieda ta’ Alla: fil-foqra u fil-qsim tal-ġid (ara wkoll l-Ewwel Qari).

Ġesù kien biswit it-Teżor iħares u jara xi flus jitfgħu n-nies fit-Teżor. San Mark josserva li “bosta għonja bdew jitfgħu ħafna”. Biswit it-Teżor kien ikun hemm wieħed mill-qassisin biex jilqa’ l-offerti għall-ispejjeż tal-kult u biex iħabbar kemm kienet tkun l-offerta li tintefa’. Aktar ma tkun kbira l-offerta aktar kien jikber il-prestiġju ta’ dak li jkun. Il-ġid kien meqjus bħala sinjal tal-barka ta’ Alla; għalhekk min kien ikollu ħafna kien iqis ruħu privileġġjat anki quddiem Alla.

Resqet waħda armla fqira. u L-armla fqira, min-naħa  l-oħra.  kienet tagħmel parti minn grupp soċjali li tfaqqar mill-Kittieba u l-Fariżej. B’kuntrast mal-Kittieba u l-Fariżej, li kienu jiddandnu b’ilbieshom,  l-armla kienet liebsa ta' fqira, fil-pjazez ħadd ma kien jagħti kasha, ma kellhiex pultruna lesta għaliha fis-sinagoga, wisq inqas kienet tkun mistiedna fil-pranzijiet. L-istess bħall-armla li tissemma fl-Ewwel Qari tal-lum, “ma kellha xejn maħbuż” - ma kellha kważi xejn.

Tefgħet biċċtejn żgħar, jiġifieri xi tliet milleżmi. Għal Kittieba u għal min jaħseb bħalhom it-tliet milleżmi tal-armla ma jiswew xejn. X’tista tagħmel bi tliet milleżmi? L-Evanġelju jissuġġerilna li anki d-dixxipli ta’ Ġesù setgħu kienu ta’ l-istess ħsieb..

Għalhekk Ġesù sejjaħ lid-dixxipli tiegħu u qalilhom: “Tassew ngħidilkom, li din l-armla fqira tefgħet aktar minn dawk kollha li tefgħu fit-Teżor.” Ġesù jiġbed l-attenzjoni tad-dixxipli tiegħu fuq tliet aspetti tal-offerta tal-armla. Huma tliet aspetti li jagħmluha mudell għal dawk kollha li riedu jkunu dixxipli  tiegħu:    

- L-għonja taw ħafna u l-armla kważi ma tat xejn, “biċċtejn żgħar, jiġifieri xi tliet milleżmi”: il-kwantità mhix importanti.

- L-għonja taw miż-żejjed  tagħhom u l-armla tat kull ma kellha: Dan huwa “l-ewwel kmandament” li Ġesù kien tkellem fuqu mal-Kittieb fis-silta tal-Ħadd li għadda. L-aċċenn mhux fuq il-“kemm”, imma fuq il-“kollox”.

- L-għonja taw xi ħaġa milli kellhom, bħal meta wieħed jagħti xi ħaġa karità; l-armla  tat “dak kollu li kellha biex tgħix”. L-armla tat ħajjitha. U din hija l-vera adorazzjoni li tixraq lil Alla.

Fit-tieni qari tal-lum, l-Ittra lil-Lhud tkellimna fuq l-offerta ta’ Ġesù nnifsu. Ġesù ma offriex “xi ħaġa”, imma offra lilu nnifsu “darba għal dejjem biex jitgħabba bid-dnubiet ta’ kulħadd”. Ġesù ma jistenna xejn inqas mid-dixxipli tiegħu.

 

L-Evanġelju għal ħajjitna llum.

1. “Alla għażel in-nies boloh għad-dinja biex iħawwad l-għorrief; għażel id-dgħajfa tad-dinja biex iħawwad il-qawwija; għażel il-mistmerra mid-dinja, u n-nies li m’huma xejn, biex iġib fix-xejn ’il dawk li huma xi ħaġa. Hekk ebda bniedem ma jkun jista’ jiftaħar quddiem Alla”  (1 Kor 1,27-29). U aħna x’inhuma l-għażliet tagħna u fuqhiex inqiegħdu t-tamiet tagħna?

2. L-esperjenza tgħallimna li l-foqra jsibuha faċli biex jaqsmu mill-ftit li għandhom, aktar mill-għonja mill-ħafna li għandhom. Għax il-ġid għandu s-setgħa li jwebbes il-qalb tal-bniedem. Aktar ma jkollok, aktar trid. Għalhekk il-foqra jsibuha aktar faċli biex jifhmu lil Ġesù u l-Evanġelju tiegħu. Il-foqra minn dejjem ingħatatlhom attenzjoni  speċjali mill-Komunità Nisranija. “Il-Knisja hi u tid tkun Knisja ta’ kulħadd, imma l-iktar il-Knisja tal-Fqar.”   Fil-Knisja tal-bidu, ir-romol kellhom post speċjali, u llum jagħtu sehem prezzjuż fl-opri u fil-ħidma soċjali tal-Knisja. 

Il-foqra għandhom il-kwalitajiet meħtieġa biex jitwettaq il-proġett ta’ Alla, li jrid li l-bnedmin jgħixu ta’ aħwa u jipprovdi  l-ġid tiegħu biex jinqasam minn kulħadd u ħadd ma jibqa’ nieqes. Is-Saltna hija rigal ta’ Alla; u huma biss dawk li jfittxuha mingħajr motivi ta’ għana, ta’ prestiġju, ta’ setgħa, ta’ kumdità, li jistgħu jiksbuha. 

3. Għall-Kittieba u l-Fariżej l-ikbar qima lil Alla kienet l-osservanza minn barra tal-liġijiet. Għal Ġesù l-importanti hija l-qalb. Għalhekk l-armla fqira, bl-offerta żgħira tagħha, tat qima lil Alla aktar mill-oħrajn. Ġesù jħares lejna, bħalma ħares lejn l-armla fqira, u jara x’għandna fit-teżor ta’ qalbna. Kemm aħna ġenerużi biex nagħtu minn tagħna?

Jekk meta nagħtu, nagħtu “miż-żejjed”, mela għalina aħna l-ewwel, Alla u l-oħrajn jieħdu li jibqa’. Jekk meta nagħtu, nagħtu bil-kalkolu u bil-qjies, mela nfittxu lilna infusna u mhux x’jenħtieġ ħaddieħor. Jekk nagħtu bilfors, mela hija l-biża’ li tmexxina. Tereża ta’ Kalkutta, kienet tgħid: “Give until it ħurts”. U Ġesù qalilna: “Inti għandek tħobb lill-Mulej Alla tiegħek, b’qalbek kollha, b’ruħek kollha, b’moħħok kollu, u bil-qawwa tiegħek kollha. U ħobb lil għajrek bħalek innifsek.”