Id-Diskors dwar il-miġja ta’ Bin il-Bniedem huwa l-itwal diskors ta’ Ġesù fl-Evanġelju ta’ San Mark. Il-Liturġija għażlet parti qasira mid-diskors, il-katekeżi dwar it-tmiem taż-żminijiet, il-mixja tal-istorja u l-miġja ta’ Bin il-Bniedem.

Ġesù kien telaq mit-Tempju u mill-belt ta’ Ġerusalemm. Meta jerġa’ jidħol fil-belt, jidħol biex iwettaq ħolqien ġdid bil-passjoni, il-mewt u l-qawmien tiegħu. L-Evanġelju ta’ San Mark iqiegħed lil Ġesù bilqiegħda fuq l-Għolja taż-Żebbuġ (Mk13,3-4), minn fejn kont tista’ tara u tammira t-Tempju fis-sbuħija kollha tiegħu.

Il-profeta Eżekjel kien ħabbar li fuq l-Għolja taż-Żebbuġ kellha tmur toqgħod “il-glorja tal-Mulej” meta Jaħweh jabbanduna lil Ġerusalemm għall-ħażen tagħha. Ġesù ma kellux dubju li “l-glorja tal-Mulej” kienet abbandunat it-Tempju. Iżda, fil-passjoni tiegħu, il-glorja ta’ Alla, se terġa’ tidħol fil-Belt il-Qaddisa biex hemm twelled dinja ġdida, is-Saltna ta’ Alla.

Fiż-żmien li nkiteb l-Evanġelju, il-Komunità Nisranija kienet għaddejja minn persekuzzjoni. L-Evanġelju ta’ San Mark kien il-ktieb ta’ katekeżi għall-katekumeni ta’ dawk iż-żminijiet ta’ tbatija u ta’ mewt. F’dawn iż-żmien il-Komunità kienu jiġuha ħafna mistoqsijiet: “Fejn hu l-Mulej? Tgħid telaqna għal riħna? Meta se jiġi biex jeħlisna minn dan it-tiġrib kollu?”

Din il-parti tal-Evanġelju turina x’kienu l-preokupazzjonijiet, il-biżgħat u l-mistoqsijiet tal-Insara f’dawk iż-żminijiet u x’kien it-tagħlim li jingħatalhom biex jagħmlilhom kuraġġ u jgħallimhom  kif iġibu ruħhom.

L-Evanġelju jinqeda b’lingwaġġ “apokalittiku” , stil li kien jintuża sewwa sew fi żminijiet diffiċli, anki fir-Rabta l-Qadima. L-awtur jitkellem bil-lingwaġġ tas-simboli, b’mod li jkun jista’ jinftiehem mill-Komunità, imma jibqa’ moħbi għal dawk li jkunu qed jippersegwitawhom. Fil-fatt, ħafna mis-simboli jittieħdu mit-Testment il-Qadim u jissoponi li l-qarrejja kienu midħla sew tiegħu. Jidher li jkun qed jitkellem dwar il-futur; iżda fil-fatt ikun qed jitkellem ħafna dwar il-preżent, dak li tkun għaddejja minnu l-Komunità. Xi ġrajjiet ikunu ġa ġraw u l-awtur jippreżentahom bħallikieku għad iridu  jseħħu. 

Skond dan l-istil, l-awtur “jikxef sigriet” importanti lill-grupp żgħir ta’ nies biex iżommuh għal meta jiġu bżonnu. Fis-silta tal-lum Ġesù jidher jitkellem ma’ l-erba’ mexxejja futuri tal-Komunità tiegħu, dwar il-futur tal-Komunità Nisranija matul iż-żminijiet. Id-dixxipli ta’ Ġesù kienu staqsew lil Ġesù dwar ‘il-meta” u “x’se jkunu s-sinjali” li jħabbru l-miġja ta’ Bin il-Bniedem (Mk 13,24). Ġesù jħeġġiġhom jgħassu: “Oqogħdu attenti” (Mk13,9).

L-iskop ta’ din il-katekeżi hu li turi l-ħtieġa ta’ “dixxerniment”: Ġesù jħejji lid-dixxipli biex “jagħrfu jaqraw” il-ġrajjiet li kienu ġejjin fuqhom fil-passjoni tiegħu. L-Evanġelista jħejji lill-Komunità Nisranija biex tagħraf “taqra” l-ġrajjiet tal-istorja matul iż-żmiinijiet. Jgħallimhom ukoll x’għandu jkun l-atteġjament tal-Insara, mhux biss quddiem il-qerda tat-Tempju ta’ Ġerusalemm (Mk 13,1-8), imma wkoll quddiem il-ġrajjiet tad-dinja matul iż-żminijiet (Mk13,9-37).

1. “Wara jiem ta’ dwejjaq kbar, ix-xemx tiddallam, il-qamar jitlef id-dija tiegħu, il-kwiekeb jibdew jaqgħu mis-sema u l-qawwiet tas-smewwiet jitqallbu.”

Fl-istil apokalittiku tat-Testment il-Qadim, it-taqlib fin-natura ifisser il-ġudizzju ta’ Alla fuq il-ġnus u xiehda tal-preżenza ta’ Alla, li kapaċi jaġixxi fuq in-natura u fl-istorja, favur il-ħbieb tiegħu.

Fis-silta tal-Evanġelju tal-lum, it-taqlib kożmiku juri minn banda waħda l-istennija ħerqana tal-Insara ta’ dak iż-żmien għat-tiġdid tad-dinja, u min-naħa l-oħra, jassigurahom li Alla se jġib it-tiġdid . Il-qerda ta’ Ġerusalemm u tat-Tempju ma jfissrux li Alla telaq id-dinja f’idejn il-ħżiena. M’humiex sinjali ta’ falliment imma ta’ salvazzjoni. Bil-maqlub, “il-jiem tad-dwejjaq kbar” se jkunu “s-sinjali” li l-miġja ta’ Bin il-Bniedem hi fil-qrib. Dinja qadima (“xemx, qamar, kwiekeb”) se tispiċċa u dinja ġdida se tibda tissawwar.  

Hekk, iktar milli biex ibeżża’, il-lingwaġġ apokalittiku irid iqawwi l-qalb, inissel it-tama, u jqawwi ir-reżistenza kontra l-ħażen. Dan se joħroġ ċar lejnl-aħħar tal-ktieb tal-Apokalissi ta’ San Ġwann:

“U rajt sema ġdid u art ġdida, għax is-sema ta’ qabel u l-art ta’ qabel għabu,u ma kienx hemm iżjed baħar. U l-Belt il-qaddisa, Ġerusalemm ġdida, rajtha nieżla mis-sema mingħand Alla. . . Ara se nġedded kollox. .  U l-Belt ma teħtieġ la xemx u lanqas qamar biex idawwalha, għax biex iddawwalha għandha l-glorja ta’ Alla, u l-musbieħ tagħha hu l-Ħaruf” (Apok 21, 1-23).

2. “Imbagħad jaraw lil Bin il-Bniedem ġej fis-sħab b’qawwa kbira u bi glorja.”

L-Evanġelju hawnhekk juża s-sinjali li jinsabu fil-ktieb ta’ Danjel fis-silta li se naqraw fl-Ewwel Qari tal-Ħadd li ġej (Dan 7,13-14). Bin il-Bniedem se jidher imlibbes bil-qawwa ta’ Alla nnifsu. Is-sħab li jdawru huma xbieha tas-setgħa u tal-glorja divina li bihom huwa mżejjen l-Iben.

“Imbagħad jibgħat  l-anġli biex jiġbru  flimkien ’il-maħturin mill-erbat irjieħ.” Il-miġja ta’ Bin il-Bniedem se tfisser ġudizzju u salvazzjoni: ġudizzju  ġudizzju fuq dawk li jopponuh, kemm lilu u kemm lid-dixxipli tiegħu, li lilhom ġie fdat il-proġett tas-Saltna ta’ Alla; u ħelsien għal dawk li jkunu laqgħuh u baqgħu fidili, il-“maħturin mill-erbat irjieħ.”.  U dan kollu se jkun għemil ta’  Alla nnifsu, li jibgħat “l-anġli” tiegħu:

. Il-missjoni tad-dixxipli ta’ Ġesù se titkompla minkejja l-konflitti u l-katastrofi tal-istorja. Iżda qabel dan, għad jiġu “ħafna messijiet foloz u profeti foloz” (Mk 13,22). Għalhekk l-Insara għad baqgħalhom ħafna u ħafna x’jagħmlu u x’jikkumbattu.

3. Mis-siġra tat-tin nitgħallmu niddixxernu.

“Tgħallmu din il-parabbola mis-siġra tat-tin”. Meta s-siġra tat-tin tibda toħroġ il-weraq sinjal li wasal is-Sajf u żmien il-frott. Bl-istess mod, “meta taraw dan jiġri kunu afu li hu fil-qrib”. It-taqlib fil-ġrajjiet tal-istorja, il-konflitti li jdejqu u jinkwetaw lill-Komunità Nisranija, għalkemm jistgħu jġibu dwejja u tbatija, huma sinjali li s-Saltna diġà qiegħda tissawwar, li l-umanità qed timmatura. Għax huwa fil-ġrajjiet ta’ l-istorja li Alla jmexxi l-proġett tiegħu u l-istorja tal-bnedmin lejn direzzjoni ġdida.

“Is-sema u l-art jgħaddu, imma kliemi ma jgħaddix.” Epoka tmur u oħra tiġi. Imma l-Kelma ta’ Alla tibqa’ għal dejjem. Il-Kelma ta’ Alla taċċertana u tagħtina t-tama li Alla se jsalva l-magħżulin u se jiġġudika ’l dawk li opponew il-proġett ta’ Alla għall-ħelsien u l-ħajja tal-bniedem. 

“Dwar dak il-jum u s-siegħa ħadd ma jaf meta se jaslu, anqas l-anġli fis-sema u anqas l-Iben; ħadd ħlief il-Missier.” L-esperjenza tal-waqgħa ta’ Ġerusalemm kienet ġrajja li xxukkjat u ħawdet lil bosta fil-Komunità. Quddiem ġrajjiet bħal dawn minn dejjem kien hemm fanatiċi li jipprovaw ibeżżgħu bl-aħħar tad-dinja u jippersegwitaw lil dawk ma jaqblux magħhom.

Il-biża’ jipparalizza lill-bniedem u ma jħallihx jaħdem, kif rajna fil-miraklu tal-paralitiku fil-bidu tal-Evanġelju.  San Mark irid iwissi lill-katekumeni - u lilna - dwar dawk li jiġġruvaw ibeżżgħuhom. Il-proġett tas-Saltna jibqa’ miexi anki jekk ikollu jgħaddi minn tlugħ u nżul. Ix-xbieha tas-siġra tat-tin turi, minn naħa waħda, li s-Saltna ta’ Alla  diġà tinsab preżenti  fil-ħajja tal-Komunità Nisranija. Min-naħa l-oħra, turina  l-ħtieġa li l-Komunità Nisranija tibqa’ tiddixxerni din il-preżenza “fis-sinjali taż-żminijiet”. Dan jitlob minnha li tagħżel dak li jġib ’il quddiem il-proġett ta’ Alla minn dak li jfixklu,  tagħraf xi jridha tagħmel Alla f’kull żmien,. u timpenja ruħha fil-prattika biex fid-dinja ġġib ’il quddiem is-Saltna ta’ Alla.

 

L-Evanġelju għal ħajjitna llum.

1. L-Evanġelju tal-lum kultant insibuh bħala “l-Evanġelju tal-Aħħar tad-Dinja”. Iżda jekk nagħmluh “ta’ l-aħħar tad-dinja” x’aħbar tajba hu? Dejjem se nsibu madwarna fanatiċi li jippruvaw ibeżżgħuna bl-aħħar tad-dinja. Xi wħud jinqdew ukoll b’din is-silta tal-Evanġelju biex jipperswaduna. Ma jonqsux lanqas fil-Komunità Nisranija nies li jpinġu kollox ikrah u li jaqtgħulna qalbna għax “sejrin dejjem lura u se nispiċċaw fix-xejn”. Il-Papa Ġwanni XXIII stqarr li hu nnifsu sab ruħu imdawwar bi “profeti ta’ l-iżvintura, li jħabbru dejjem id-diżastir, qisna wasalna fl-aħħar tad-dinja”

2. Biex ikun tassew aħbar tajba, l-Evanġelju rridu nagħmluh “għal ħajjitna llum”. Aħna lkoll ġieli ngħaddu minn “jiem ta’ dwejjaq kbar” - tensjonijiet, depressjoni, telfiet? F’ħajjitna wkoll “x-xemx tiddallam” u nibdew naraw kollox iswed. Il-ħwejjeġ sbieħ jiġrilhom bħal qamar, jitlfu dijiethom. “Il-kwiekeb jibdew jaqgħu mis-sema” - nies li konna nittamaw fihom jifalluna u nħossu d-dinja qed taqa’ fuq rasna.  U  saħansitra “l-qawwiet tas-sema”, qaddisin tas-sema, jew ta’ l-art, nitolbuhom u ma jismgħuniex. Nibdew naħsbu li Alla nsiena. Iżda Ġesùqalilna: “Meta taraw dan jiġri kunu afu li hu fil-qrib”.

3. L-Evanġelju jaċċertama li Alla ma tilifx il-kontroll fuq id-dinja. Ġesù ġie fid-dinja sewwa sew biex jurina li Alla tagħna hu l-Immanuel, Alla magħna, u l-imħabba tiegħu ma tfallix. Il-ħajja ta’ Ġesù Kristu kienet il-preżenza ta’ Alla fl-istorja tal-bnedmin. Ġesù għamel għalih u għalina mit-triq tas-salib il-mogħdija għall-qawmien. Bl-Ispirtu ta’ Ġesù Kristu, Alla jkompli jaħdem il-proġett tiegħu fil-ġrajjiet ta’ l-istorja tad-dinja u fl-istorja ta’ kull wieħed u waħda minna, sa l-aħħar taż-żmien.

Għall-ewwel Insara, is-silta tal-Evanġelju tal-lum kienet aħbar ta’ ferħ u ta’ kuraġġ. Kienet il-Kelma li tagħthom il-qawwa fil-martirju. Hija l-Kelma li għal elfejn sena żammet sodi eluf u eluf ta’ Nsara li għaddew mit-tbatija u l-persekuzzjoni. U żżomm lilna wkoll fil-ġranet ta’ għeja u ta’ qtigiħ il-qalb: “Is-sema u l-art jgħaddu, imma kliemi ma jgħaddix.”