Grupp Katekeżi Adulti

Ħal Tarxien

TAGĦLIM SOĊJALI TAL-KNISJA KATTOLIKA

Mir-Rerum Novarum sal-Gaudium et Spes

1

2005-2006

Ir-Rerum Novarum (Il-Ħwejjeġ Ġodda) - 15 Mejju 1891 - Papa Ljun XIII.

 

Il-ħwejjeġ ġodda li dwarhom kiteb din l-enċiklika il-Papa Ljun XIII, kienu il-kundizzjonijiet inumani tal-ħaddiema li kien hemm fl-Ewropa u fl-Amerika ta’ Fuq, fi tmiem is-seklu dsatax.

Wara ir-Rivoluzzjoni Industrijali, meta bdiet tikber l-industrija mekkanika, bosta ħaddiema u l-familji tagħhom kienu qegħdin jaħdmu u jgħixu f’kundizzjonijiet ħżiena ħafna.  Kienet sitwazzjoni fejn il-ftit persuni kellhom kollox u l-ħafna ma kellhom xejn. 

Il-Papa kien kiteb din l-enċiklika, kunsidrata bħala l-Magna Carta tal-ħaddiema, biex jeżaina il-kwestjoni soċjali ta’ żmienu, il-ġlieda bejn il-propjetà u x-xogħol, bejn dawn li kellhom il-ġid u l-ħaddiema.  Kien żmien meta la kien hemm unions u lanqas liġijiet industrijali, meta la kien hemm paga minima u lanqas limitu ta’ ħin ta’ xogħol, meta mhux biss l-irġiel imma anke in-nisa u saħansitra t-tfal kien ikollhom jaħdmu għal siegħat twal u f’kundizzjonijiet mill-aktar ħżiena.

F’din il-ġlieda bla kontroll bejn min iħaddem u min jaħdem, il-Papa jgħid li kemm is-sid kif ukoll il-ħaddiema kellhom obbligi lejn xuxlin. Imma hemm it-tielet element, l-Istat, li kellu r-responsabiltà li jara li l-ħaddiema jkollhom kundizzjoniet aħjar.  Imbagħad hemm ukoll il-Knisja, li bit-tagħlim tagħha kellha d-dmir u d-dritt li ssemma leħinha.

 Il-Quadragesimo Anno (Erbgħin Sena) - 15 Mejju 1931 - Papa Piju XI.

 

Miktuba mhux biss biex tfakkar l-40 sena tar-Rerum Novarum, imma wkoll biex titkellem dwar is-sitwazzjoni soċjali ġdida li kienet żvillupat minn żmien Ljun XIII sa Piju XI.

Kienu seħħew ħwejjeġ ġodda li kellhom effett kbir fuq is-soċjetà ta’ dan iż-żmien.  Bejn l-1914 u l-1918 kien hemm il-Gwerra l-Kbira jew kif hi magħrufa wkoll l-Ewwel Gwerra Dinjija.   Din mhux biss ħalliet bosta vittmi, imma wkoll kellha bosta effetti koroħ fuq is-soċjetà tas-snin ta’ wara.  Bla dubju ta’ xejn l-aktar l-marru ħażin kienu il-foqra u l-ħaddiema. Imbagħad 1917, kien hemm ir-Rivoluzzjoni Kommunista bit-tixrid tal-ideoloġija Marxista li kabbret il-firda u l-mibegħda bejn il-klassijiet soċjali.  Hawn id-dinja inqasmet f’żewġ blokki kontra xulxin, il-kapitaliżmu u s-soċjaliżmu.

Il-Papa jitkellem dwar l-abbużi ta’ dawn iż-żewġ sistemi u jsejjaħ għal azzjoni biex issir ġustizzja, liema azzjoni trid tinbena fuq l-imħabba.

 

Il-Mater et Magistra (Omm u Għalliema) – 15 Mejju 1961  - Papa Ġwanni XXIII.

Il-Pacem in Terris (Paċi fl-Art) – 11 April 1963 – Papa Ġwanni XXIII.

Sebgħin sena wara r-Rerum Novarum u tletin sena wara l-Quadragesimo Anno, il-Papa Ġwanni XXIII, kiteb l-Enċiklika, Mater et Magistra. Sentejn wara kiteb il-Pacem in Terris.

Il-Papa jibda l-ewwel enċiklika billi jirrevedi il-punti prinċipali tal-enċikliċi soċjali ta’ qabel. Jinnota li sar ħafna żvillup soċjali. politiku u ekonomiku.  Jikkonferma li t-tagħlim tal-papiet ta’ qablu jgħodd ukoll għal żmienu – l-importanza tal-inizjattiva privata u il-ħlas u kundizjonijiet xierqa lill-ħaddiema. Jisħaqq fuq id-dritt tal-propjetà privata imma li din ukoll għandha funzjoni soċjali.

Imbagħad jitkellem fit-tul dwar il-qasam agrikolu u dwar l-għajnuna li trid tiġi mogħtija lil dawk il-pajjiżi li kienu għadhom qed jiżviluppaw.  Jgħid li l-ġustizzja soċjali trid tkun mibnija fuq it-tagħlim ta’ Kristu. U għalhekk kull nisrani obbligat jagħti sehmu biex tikber il-ġustizzja soċjali fid-dinja.

Fit-tieni enċiklika jgħid li jkun hemm paċi vera fid-dinja jekk l-ordni soċjali mqiegħed minn Alla jiġi mħares.  Hawn jagħti lista ta’ drittijiet u dmirijiet ta’ kull individwu.  Kull dritt iġib miegħu dmir.  Dawn iridu jkunu mħarsa minn kulħadd, kemm individwi, kemm awtoritajiet pubbliċi, kemm gvernijiet, kif ukoll il-komunità internazzjonali.

Ġwanni XXIII kien il-Papa li ta bidu għall-Konċilju Vatikan II li minnu ħareġ id-dokument soċjali dwar il-Knisja fid-Dinja tal-Lum – il-Gaudium et Spes.